Wybierając suplement diety, najczęściej patrzymy na skład, porcję i formę zastosowanych witamin. Rzadziej zwracamy uwagę na opakowanie czy warunki przechowywania, choć również mają one znaczenie dla jakości produktu. Niektóre witaminy są wrażliwe na światło, tlen, temperaturę lub wilgoć, dlatego sposób produkcji i zabezpieczenia preparatu nie jest wyłącznie kwestią estetyki. Warto wiedzieć, co może wpływać na stabilność składników i jak prawidłowo przechowywać suplementy.
Co oznacza stabilność witamin w suplemencie?
Stabilność można najprościej rozumieć jako zdolność składnika do zachowania określonych parametrów przez ustalony czas i w przewidzianych warunkach przechowywania. Witaminy są związkami chemicznymi, dlatego pod wpływem czynników zewnętrznych mogą stopniowo ulegać różnym przemianom.
Tempo tych procesów zależy między innymi od:
- rodzaju witaminy i jej formy chemicznej,
- temperatury,
- dostępu światła,
- obecności tlenu,
- wilgotności,
- pozostałych składników receptury,
- rodzaju opakowania.
Dlatego data minimalnej trwałości nie funkcjonuje w oderwaniu od sposobu przechowywania. Producent określa warunki, w których produkt powinien zachować przewidziane parametry przez deklarowany okres.
Światło – dlaczego niektóre witaminy wymagają ochrony?
Światło może inicjować lub przyspieszać przemiany niektórych związków. Zjawisko to określa się jako fotodegradację. Szczególne znaczenie może mieć ekspozycja na promieniowanie UV oraz długotrwałe pozostawienie produktu w silnie nasłonecznionym miejscu.
Wrażliwość na światło zależy od konkretnego związku i jego postaci. Do witamin, których stabilność może być ograniczana przez ekspozycję na światło, należą m.in. ryboflawina oraz niektóre formy witamin A czy K.
Właśnie dlatego producenci stosują rozwiązania takie jak:
- ciemne szkło,
- nieprzezroczyste pojemniki,
- blistry,
- opakowania ograniczające przenikanie promieniowania.
Przezroczyste opakowanie może dobrze prezentować produkt, ale z technologicznego punktu widzenia nie zawsze jest najlepszym wyborem dla każdego rodzaju składników.
Sprawdź także: https://hempking.eu/pl/witaminy-i-mineraly/
Tlen i utlenianie – niewidoczny czynnik wpływający na skład
Tlen obecny w powietrzu może uczestniczyć w reakcjach utleniania. W zależności od receptury i formy składnika proces ten może wpływać na stabilność niektórych witamin, m.in. witaminy C oraz wybranych związków rozpuszczalnych w tłuszczach.
Znaczenie ma nie tylko samo opakowanie, ale także sposób jego użytkowania. Po każdym otwarciu zawartość może mieć kontakt z nową porcją powietrza, dlatego warto szczelnie zamykać pojemnik i nie pozostawiać go otwartego dłużej, niż jest to potrzebne.
Na stabilność wpływa również wilgoć. Z tego powodu w określonych produktach stosuje się szczelne zamknięcia, blistry lub pochłaniacze wilgoci. Nie należy ich usuwać, jeśli producent umieścił je wewnątrz opakowania.
Temperatura – dlaczego warunki przechowywania mają znaczenie?
Wyższa temperatura może przyspieszać wiele reakcji chemicznych zachodzących w produkcie. Dlatego suplementów nie warto pozostawiać w miejscach, w których są regularnie narażone na silne nagrzewanie.
Niekorzystnym miejscem może być między innymi:
- nasłoneczniony parapet,
- samochód pozostawiony latem na słońcu,
- szafka bezpośrednio przy piekarniku lub kuchence,
- łazienka, w której często występują jednocześnie wysoka temperatura i wilgotność.
Określenie „przechowywać w chłodnym miejscu” nie oznacza jednak automatycznie lodówki. Zbyt niska temperatura lub duże różnice temperatur również mogą być niepożądane dla niektórych produktów. Najbezpieczniej kierować się dokładnymi zaleceniami umieszczonymi przez producenta na etykiecie.
Nie każda forma witaminy zachowuje się tak samo
Pod jedną nazwą witaminy może kryć się kilka różnych form chemicznych. Mogą one różnić się między innymi stabilnością w określonym środowisku, dlatego wybór konkretnej postaci składnika jest jednym z elementów projektowania receptury suplementu.
Znaczenie ma również format produktu. Tabletka, kapsułka, proszek czy preparat płynny tworzą odmienne środowisko dla zastosowanych składników. Dodatkowo na ich stabilność mogą wpływać substancje pomocnicze i pozostałe elementy receptury.
Z tego powodu trudno mówić o jednej „najlepszej” formie witaminy bez uwzględnienia całego produktu. Liczy się nie tylko nazwa związku znajdująca się na etykiecie, ale również sposób, w jaki został on zastosowany i zabezpieczony.
Opakowanie to część produktu, a nie tylko jego wygląd
Butelka, blister czy saszetka pełnią znacznie ważniejszą funkcję niż samo prezentowanie produktu na półce. Odpowiednio dobrane opakowanie może ograniczać kontakt zawartości ze światłem, wilgocią i powietrzem.
Przykładowo ciemne szkło pomaga ograniczyć ekspozycję na światło, szczelne zamknięcie zmniejsza wymianę powietrza z otoczeniem, a blister oddziela poszczególne tabletki lub kapsułki od siebie aż do momentu użycia.
Dlatego przy ocenie suplementu warto zwracać uwagę nie tylko na projekt etykiety. Sposób zabezpieczenia produktu oraz jasne instrukcje dotyczące przechowywania dostarczają konsumentowi dodatkowych informacji o rozwiązaniach zastosowanych w celu ochrony zawartości produktu.
Na co zwracać uwagę jako konsument?
Kilka prostych zasad pomaga ograniczyć niepotrzebną ekspozycję suplementu na niekorzystne warunki:
- przeczytaj zalecenia dotyczące przechowywania,
- zamykaj opakowanie bezpośrednio po użyciu,
- nie przechowuj produktu na słońcu ani przy źródłach ciepła,
- nie przesypuj kapsułek do przypadkowych pojemników,
- zwracaj uwagę na datę minimalnej trwałości,
- nie wkładaj suplementu do lodówki, jeśli producent tego nie zaleca,
- pozostaw produkt w oryginalnym opakowaniu, jeśli zostało ono dobrane w celu ochrony zawartości.
Podsumowanie
Stabilność witamin zależy nie tylko od ich ilości i formy chemicznej. Znaczenie mogą mieć również światło, tlen, temperatura, wilgoć, skład całej receptury oraz rodzaj zastosowanego opakowania. Dlatego przy ocenie suplementu warto zwracać uwagę nie tylko na listę składników, ale również na zastosowane rozwiązania technologiczne i sposób przechowywania produktu, które mogą mieć znaczenie dla zachowania jego deklarowanych parametrów w okresie trwałości.
