W 82. rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego mieszkańcy Kamiennej Góry oddali hołd uczestnikom jednego z najważniejszych i najbardziej tragicznych zrywów w historii Polski. Uroczystość odbyła się przy grobach powstańca o nazwisku Goszczyński, według różnych źródeł noszącego imię Lucjan lub Piotr, który został pochowany na kamiennogórskim cmentarzu w 1946 roku oraz uczestniczki walk i wieloletniej mieszkanki Kamiennej Góry Alicji Pilewskiej.
Wydarzenie rozpoczęło się od wspólnego odśpiewania Hymnu Państwowego. Regionalista Bogdan Adamus przybliżył historię postaci związanych z Powstaniem Warszawskim, których losy splatają się z Kamienną Górą.
W wydarzeniu udział wzięli m.in. przedstawiciele Rady Miasta Kamienna Góra, kierownicy jednostek miejskich, uczniowie Zespołu Szkół Zawodowych i Ogólnokształcących w Kamiennej Górze, harcerze oraz mieszkańcy.
Po części wspomnieniowej delegacje oraz uczestnicy wydarzenia złożyli kwiaty na grobach powstańców, zapalili znicze pamięci i oddali im symboliczny hołd.
Powstanie Warszawskie wybuchło 1 sierpnia 1944 roku o godzinie 17.00. Przez 63 dni żołnierze Armii Krajowej oraz mieszkańcy Warszawy prowadzili nierówną walkę z niemieckim okupantem, kierując się umiłowaniem wolności i poczuciem obowiązku wobec Ojczyzny. Cena tego zrywu była ogromna – dziesiątki tysięcy poległych żołnierzy, setki tysięcy ofiar cywilnych oraz niemal całkowite zniszczenie stolicy.
Podczas obchodów przypomniano również historię powstańców warszawskich, którzy po upadku powstania trafili do niemieckiego obozu Arbeitslager Landeshut w Kamiennej Górze. Wielu z nich zginęło w wyniku niewolniczej pracy i nieludzkich warunków panujących w obozie. Po zakończeniu wojny, podczas ekshumacji przeprowadzonych w 1946 roku, odnaleziono szczątki jednego z powstańców – żołnierza Armii Krajowej. Został on pochowany z wojskowymi honorami na cmentarzu parafialnym w Kamiennej Górze, a w jego pogrzebie uczestniczyły tysiące mieszkańców miasta.
Rocznicowe obchody są nie tylko wyrazem pamięci o bohaterach Powstania Warszawskiego, ale także przypomnieniem o tragicznych losach Polaków, którzy po wojnie spoczęli na kamiennogórskiej ziemi. To również okazja do przekazania kolejnym pokoleniom wartości, o które walczyli powstańcy – wolności, odwagi i patriotyzmu.
Pamięci Alicji i Aleksandra Romaników
W Kamiennej Górze uczczono pamięć śp. Alicji Pilewskiej – uczestniczki Powstania Warszawskiego, świadka tragicznych wydarzeń roku 1944 oraz wieloletniej mieszkanki miasta, która odeszła na wieczną wartę 8 września 2016 roku. Jej życie było świadectwem niezwykłej szlachetności, kultury osobistej i głębokiej miłości do ludzi oraz Ojczyzny.
Alicja Pilewska z domu Fall urodziła się 30 czerwca 1923 roku w Warszawie, w rodzinie głęboko patriotycznej. Była wyróżniającą się uczennicą Szkoły Powszechnej przy ul. Czerniakowskiej, co potwierdza nagroda od prezydenta Stefana Starzyńskiego – książka Warszawa Dawniej i Dziś. Przed wojną rozwijała artystyczne zainteresowania, występując w krótkich rolach filmowych i na scenie Teatru Wielkiego.
Wybuch II wojny światowej dramatycznie odmienił jej życie. Jako 16‑letnia dziewczyna zmagała się z głodem, brakiem wody, prądu i ciągłym zagrożeniem. W 1943 roku wyszła za mąż za Aleksandra Romanika – kolegę ze szkolnej ławy i wielką miłość życia. Aleksander działał w Armii Krajowej, a w piwnicach jego zakładu mieściła się tajna drukarnia państwa podziemnego.
Po wybuchu Powstania Warszawskiego Aleksander walczył od pierwszego dnia. 5 sierpnia 1944 roku został ciężko ranny. Alicja, będąc w zaawansowanej ciąży, opatrywała rannych powstańców i cywilów na Dolnym Mokotowie. 19 sierpnia Niemcy spacyfikowali Mokotów – Aleksander Romanik został aresztowany, zamordowany i spalony. Ostatnim obrazem, jaki zapamiętała Alicja, był jej mąż idący spokojnie na pewną śmierć.
Po wielu dniach ukrywania się Alicja dotarła do Konstancina, gdzie pomagała rannym i osieroconym dzieciom. Tam 14 października 1944 roku urodziła córkę Halinę. Po wojnie, w 1946 roku, wyjechała na Ziemie Odzyskane, do Kamiennej Góry. Pracowała w Zakładach Odzieżowych „Konfekcja”, później jako kierowniczka Spółdzielni Krawieckiej „Praktyczna Pani”.
Alicja Pilewska pozostawiła po sobie piękną kartę życia – pełną oddania Polsce, pracy dla ludzi oraz świadectwa niezłomności w czasach wojny. Jej pamięć trwa w sercach mieszkańców Kamiennej Góry.
