W tym roku przypada 80. rocznica tragicznej śmierci Władysława Sokulskiego, pierwszego wójta ówczesnej Gminy Krzeszów, obejmującej miejscowości Krzeszów, Czadrów, Jawiszów i Lipienicę. Wójt Sokulski został zamordowany w 1946 roku, w niespełna rok po objęciu funkcji, w dramatycznych okolicznościach.
Poniżej zachowane dokumenty – meldunek milicyjny oraz wyjaśnienie do meldunku – stanowią dziś ważne świadectwo powojennej historii regionu oraz trudnych realiów, w jakich kształtowała się lokalna administracja.
APJG, SPKG, sygn. 137, s. 20.
Meldunek milicyjny ze zdarzenia:
„Donoszę że dnia 12.05.1946 r. (niedziela) około godz. 15 tej do mieszkania burmistrza gminy Krasobór w targnął NN żołnierz sowiecki w czasie nieobecności domowników, z którego to mieszkania skradł aparat radiowy, który owinął w kapę z łóżka i firankę oraz rower damski stanowiący własność żony burmistrza Władysławy Sokulskiej.
W czasie gdy ów żołnierz oddalał się od mieszkania, nadszedł burmistrz Władysław Sokulski i ten, gdy spostrzegł żołnierza, niosącego aparat radiowy pobiegł za nim i dopędził go w odległości 50 metrów od domu w polu za ogrodem i tam wywiązała się między burmistrzem a żołnierzem sowieckim szarpanina w czasie, której żołnierz wyciągnął pistolet z kieszeni i wystrzelił w kierunku burmistrza Sokulskiego, trafiając go w samo serce, od którego to strzału padł trupem.
Po oddaniu strzału żołnierz sowiecki pozostawił na miejscu aparat radiowy, sam zaś na rowerze skradzionym zbiegł przez pola w kierunku Kamiennej Góry. Zarządzony pościg za owym żołnierzem przez Posterunek MO w Krasnoborze wyniku pozytywnego nie dał.
Dochodzenia w sprawie zabójstwa burmistrza Sokulskiego prowadzi Referat Śledczy w Kamiennej Górze.„
Wyjaśnienie do dokumentu źródłowego:
W źródle pojawia się jeszcze pierwotna, nieustanowiona przez Komisję Ustalania Nazw Miejscowości nazwa „Krasobór”, czyli dzisiejszy „Krzeszów”. Wójt Władysław Sokulski nazywany jest burmistrzem od niem. Bürgermeister, ponieważ w strukturze terytorialnej państwa niemieckiego (wcześniej pruskiego), bez względu na typ gminy miejskiej bądź wiejskiej, które były jednostkowe, używano dla organu wykonawcze gminy słowa Bürgermeister, z wyjątkiem tzw. miast wydzielonych, a to słowo przeszło do języka polskiego i dzisiaj oznacza władzę wykonawczą tylko w gminie miejskiej do 50 tys. mieszkańców bądź w gminie miejsko-wiejskiej.
Morderstwo Władysława Sokulskiego nie miało charakteru politycznego, mimo sprawowania urzędu wójta, tylko charakter rabunkowy. Z drugiej strony było to morderstwo najwyżej postawionego przedstawiciela polskiej administracji w całym powiecie kamiennogórskim w granicach z lat 1945-1975. Dzisiejszą kontynuacją Gminy Krzeszów funkcjonującą w latach 1945-1954 i 1973-1976 jest Gmina Wiejska Kamienna Góra.
Wyjaśnia Mateusz Pazgan
